KUM ZA BI 16-NAA SABAT CHANCHIN – Beiseina Aw

KUM ZA BI 16-NAA SABAT CHANCHIN

Jesuit (Catholic kohhrana pawl pakhat, țhahnemngai taka reformer-te dotu) lar tak, Francis Xavier-a chu 1560 khan kohhrana kal pengte hrem dan tur ngaihtuah (inquisition) turin Goa, India-ah tirh a ni a, Juda-te sualna (Sabat serh chungchangah) endik tura tirh a ni.” Adeney, “The Greek and Eastern Churches,” p.527, 528

England

“Elizabeth-i lal lai khan, thupek palinain serh tura a ngiat, chawlhkar ni sarihna bik, ni khatna ni loin, chu mi tam tak mahni chhia leh țha hriatna hmang leh mahnia ngaihtuahna hmang thei (Bohemia rama Protestant țhenkhatten an lo tih tawh ang thoin)-te rilruah a lo lut a.” Chambers’ Cyclopedia, article “Sabbath,” Vol. 8, p. 462, 1537

Sweden

“Sabat serh kawnga țhahnemngaihna chu a kal chho zel a: thil ho te anga ngaihah pawh Sabat serhna a nih hrim hrim chuan hremna pek zel  a ni.” Bishop Anjou, “Svenska Kirkans Historia after Motetthiers, Upsala

Lichenstein Chhungkua

 (Austria, Bohemia, Morovia, Hungary rama khawsa. Rhine phaikuama awmLichenstein-hote kha kum za bi 7-na thleng khan an awmna hmun kha an ta a ni lo). Sabat serhtute chuan Sabat, Saturday, chu la serh reng tur a ni a, Sunday chu Pope siam chawp mai a ni tiin an zirtir.” Refutation of Sabbath, by Wolfgang Capito, published 1599

Bohemia (Bohemia Unaute) 

Dr. R. Cox-a chuan, “Siam țhatute hun tir lamah khan Bohemia ramah Sabat chu serh satliah mai pawh ni loin, chumi ni chuan uluk takin an chawl a ni tiin Erasmus-a thuziak ațangin ka lo hmu,” a ti a. Literature of the Sabbath Question, Cox, Vol. II, pp. 201, 202

Historian chhichhiah (list) Kohhrante (Kum Za Bi 16-na)

Bible thupek a nih loh avanga Lalpa ni (Lord’s day) hnawltu, Sabbatarian (Sabat serhtute) chuan, chumi ni chuan Pathian chu a chawlh avang leh serh thianghlim tur leh chawl tura a tih  avangin Sabat ni chauh chu thianghlimah an ngai.” A. Ross

Germany 

Dr. Eck-a (Siam țhatute a hnial thlak laiin) “Bible-a behchhan nei miah loin, kohhran chuan a thuneihnain Sabat chu Sunday-ah a suan a.” Dr. Eck’s “Enchiridion,” 1533, pp.78,79

Lichtenstein Lalte (Europe) 

1520 vel kal ta khan Sabat serhtu tam tak chu Lichtensein hmuna Lord Leonhardt-a huanah inhumhimna zawngin chutah chuan Sabat dik chu an serh a.” J.N.Andrews, History of the Sabbath, p. 649, ed.

India

Jesuitlar tak, Francis Xavier-a chu 1560 khan kohhrana kal pengte hrem dan tur ngaihtuah turin (inquisition) Goa, India-ah tirh a ni a, Juda-te sualna (Sabat serh chungchangah) endik tura tirh a ni.” Adeney, “The Greek and Eastern Churches,” p.527, 528

Norway – 1544 

“Țhenkhat chuan vaukhanna thupek kalhin Saturday in serh a. Hremna na tak pek tlak in ni. Saturday serh reng reng chu ten marks(hmanlai pawisa cheng sawm) chawitir an ni ang.” History of King Christian the Third,” Niels Krag and S. Stephanius

Austria

“Tunah chuan Austria-ah pawh Sabat serh an awm ve ta. Luther, “Lectures on Genesis,” A.D.1523-27

Abyssinia (Tunah chuan Ethiopia ram) – A.D. 1534 

(Abyssinian-te chuan Lisbon court-ah remna palai an tir) “Judate tih dan zir ngawt loin, Krista leh A Tirhkoh thianghlimte tih dan zuiin chumi ni chu kan serh a ni. Gedde’s “Church History of Ethiopia,” pp. 87,8

Martin Luther

“Pathianin Sabat ni chu mal a sawm a, Ama tan a tithianghlim a. He thupek Sabat hi awm reng se tih hi Pathian duh dan a ni. A ni sarih ni chuan “thu chu puan chhuah ni se a duh a ni.” Commentary on Genesis, Vol.1, pp.138-140

Baptists

“Mi dangten Sunday an serh laia an chawlh ve duh loh avangin țhenkhat chuan sawisak an tawk a, chawlh hun (holiday) atan an puang a, Krista dodaltu dan siam a ni.” Sebastian Frank (A.D. 1536)

Finland – Dec. 6,1554 

(Lal Gustavus Vasa I-na, Finland miten Sweden ațanga lehkha an dawn) “Hun eng emaw chen liam taah khan Findland rama cheng mi țhenkhatte chuan thil dik lo tak tiin, Saturday tia koh, a ni sarihna an serh tih kan lo hria a ni. State Library at Helsingfors, Reichsregister, Vom J., 1554, Teil B.B. leaf 1120, pp.175-180a

Switzerland

“Sabat serh hi Dan zawmna chi khat a ni a. Khawvel awm tirh ata tawh serh thianghlim a ni.” Ref. Noted Swiss writer, R Hospinian, 1592

Holland Leh Germany

1529-a an tihhlum tak Thiers khaw chhuak Barbara-i khan, “Pathianin a ni sarihnaah chawl turin min ti,” a ti a. Maratar dang pakhat, Christina Tolingerin-i pawhin: “Ni thianhglim leh Sunday chungchangah, “Ni ruk chhungin Pathianin khawvel a siam a, a ni sarih ni chuan a chawl a. Ni thianghlim dangte chu Pope-te, candinal-te, leh archbishop-te siam chawp mai an ni.” Siam țhatna hunlaia Baptist-te tia hriat Krista Kohhrante martar-te chanchin chhuina, from the Dutch of T.J. Van Bright, London, 1850,1, pp.113-4.

Leave a Reply

No comments to show.

Discover more from Beiseina Aw

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading